Dünya Emtia Tahkimleri Hakkında Düşüncelerim

Emtia tahkim sistemi, dünyanın her yerinde, taraflardan her biri adına meslek içindeki tacirler arasından hakem tayin edilmesi sebebi ile denkler arasındaki ilişkiye dayalı bir sistemdir.

Hukuki ihtilaf hallerinde durumu tahlil edecek, değerlendirecek ve tahkim yargılamasında hakem olarak görev alacak kişiler, sektörde tecrübe sahibi ve aktif rol oynayan taraflar/kişiler olduğundan dolayı, bir ihtilaf halinde dava tarafları ve hakemleri bu aynı ‘’gruptan’’ olacağı için, bu durum ve/veya hakemler, nihâyetinde, ‘denkler arası’ şeklinde tarif edilen bir ilişki teşkil etmektedir (“to be judged by one’s peers”).

Bu nedenle, tahkim heyetinin bir üyesi ile davanın bir tarafı arasındaki iş, belki de arkadaşlık bağı olması normaldir, dolayısıyla eleştirilemez. Bilindiği gibi, böylesi bir durum, diğer tahkimlerde, kısacası hukuk profesörlerinin ve avukatların hakem olduğu uluslararası tahkimlerde eleştirilebilir.

Bu hassas konunun, emtia tahkimlerini genellikle yürüten meslek odalarının ikinci derecede ‘temyiz’ denilen tahkiminde, hakem heyetini kuracak olan meslek odası, birlik veya organizasyon tarafından göz önünde bulundurulması beklenir.

Nihayetinde – prensip olarak– denklik ilişkisinin konunun merkezinde bulunduğu bir sistemde, sözü geçen hakemden, diğer tahkimlerde olduğu gibi tarafsız olması tabii ki beklenir, fakat o beklenti de yine başka bir sebepten değil, bizatihi denklik ilişkisinden gelmektedir.

Hayatın gerçeklerinin de ele alınabilmesi için, sözü geçen meslek odası, birlik veya organizasyon - ki bünyesinde hukukçuların bulunması çok nadirdir -hakem tayin ettiği esnada özellikle özenli ve düşünceli davranmalıdır.

Aksi takdirde, hayatın gerçeklerinden olan, tahkim heyetinin bir üyesi ile davanın bir tarafı arasında iş veya arkadaşlık bağı olması ihtimâlinden kaynaklanabilecek risklerin önlenmesi mümkün olamayabilir.

About the Author

Jacques Covo is a Legal Advisor to commodity trading companies and a consultant to law firms worldwide in matters of commodity arbitrations. He is a former member of the FOSFA & GAFTA Contracts Committees and Appeal (Arbitration) Boards. His expertise spans soft commodities, trading, dry shipping, and international trade, representing traders across the globe. He also serves as an ICC Arbitrator (Swiss Panel).

Born in Istanbul, Mr. Covo earned his college diploma from “Özel Sen Benua Fransız Lisesi” and holds an LL.M. from the University of Geneva, as well as the I.E.C.G. Diploma from the “Institut d’Etudes Commerciales” of the Law Faculty of the University of Grenoble, France. During his legal training with a law firm in Montreal, Canada, he obtained a Postgraduate Certificate in Arbitration and Comparative Law from McGill University.

He began his career as an in-house lawyer in Geneva at Finagrain S.A., an affiliate of Continental Grain Company (New York), where he managed the Arbitration Department for 12 years before founding his own arbitration-based practice in Geneva.